Πρόγραμμα media-ταυτότητα και στόχοι

Οι αναλύσεις και οι διαπραγματεύσεις της οπτικοακουστικής βιομηχανίας παρουσιάζουν ξεχωριστό χαρακτήρα, καθώς αφενός κατευθύνονται από την οικονομική λογική, αφετέρου η αποστολή της εν λόγω βιομηχανίας είναι διττή. Παράγει μεν αγαθά προς πώληση, αλλά πρόκειται για μία πολιτιστική κατασκευή που επιδρά σε όσα γνωρίζουμε, πιστεύουμε και αισθανόμαστε ως πολίτες. Κατ' επέκταση διαδραματίζει καίριο ρόλο στην οικοδόμηση και μετάδοση πολιτισμικών ταυτοτήτων. Για την υποστήριξη αυτού του έργου σε ευρωπαϊκό επίπεδο δημιουργήθηκε το πρόγραμμα MEDIA, που εφαρμόστηκε αρχικά κατά την πενταετία 1991-1995

Υιοθετήθηκε άλλες τρεις (3) φορές :

• MEDIA II (1996-2000)
• MEDIA PLUS (2001-2006)
• MEDIA 2007 (2007-2013)

Αναφορικά με την οικοδόμηση ταυτοτήτων που προαναφέρθηκε, το πρόγραμμα MEDIA βασίζεται στην παραδοχή πως η κοινοτική υποστήριξη δίνει την ευκαιρία στον οπτικοακουστικό τομέα να συνδέσει επί της ουσίας τον ευρωπαίο πολίτη με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Τα ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά μέσα πέρα από πολιτιστική πλευρά έχουν δημιουργήσει ένα ισχυρό κοινωνικό και οικονομικό δυναμικό. Έτσι, η υποστήριξη στον οπτικοακουστικό τομέα εντάσσεται στη στρατηγική της Λισσαβόνας, που αποσκοπεί στην επικράτηση της ΕΕ ως ανταγωνιστικότερη και πιο δυναμική παγκόσμια οικονομία.
Συγκεκριμένα για το πρόγραμμα MEDIA 2007 που βρίσκεται σήμερα σε εφαρμογή έχει διατεθεί προϋπολογισμός € 755.000.000 και έχει βασικούς στόχους:

• Τη διαφύλαξη και ανάδειξη της πολιτιστικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας της Ευρώπης και της κινηματογραφικής και οπτικοακουστικής της κληρονομιάς
• Εξασφάλιση της προσβασιμότητάς της στους ευρωπαίους πολίτες
• Προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου
• Αύξηση της κυκλοφορίας των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
• Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα στο πλαίσιο μιας ανοικτής, ανταγωνιστικής και ευνοϊκής για την απασχόληση αγοράς.

Παρεμβάσεις προγράμματος

Οι παρεμβάσεις του προγράμματος ξεκινούν πριν την καθαυτό παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού και συνεχίζουν και μετά το πέρας της. Πιο αναλυτικά παρεμβαίνει:

• Στα στάδια πριν την παραγωγή υλικού, με σκοπό την απόκτηση και τελειοποίηση δεξιοτήτων, καθώς και την ανάπτυξη ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων
• Στις φάσεις μετά την οπτικοακουστική παραγωγή, με στόχο την διανομή και την προώθηση των έργων αυτών
• Στο να συμβαδίζουν οι επιταγές του με τις νέες ανάγκες της αγοράς, υποστηρίζοντας δοκιμαστικά σχέδια.

Προτεραιότητες του προγράμματος ως προς τους τομείς παρέμβασής τους είναι οι εξής:

• Η στήριξη της δημιουργικής διαδικασίας στο σύνολο του οπτικοακουστικού τομέα, καθώς και η προώθηση της γνώσης και διάδοση της ευρωπαϊκής κληρονομιάς
• Ενθάρρυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) που σχετίζονται με τα οπτικοακουστικά μέσα
• Άμβλυνση των διαφορών μεταξύ των χωρών με υψηλό και εκείνων με χαμηλό παραγωγικό δυναμικό και περιορισμένη εμβέλεια γλωσσικά και γεωγραφικά. (Με τον τρόπο αυτό καλύπτεται η ανάγκη για διαφύλαξη της πολιτιστικής ποικιλομορφίας και του διαπολιτισμικού διαλόγου στην Ευρώπη)
• Παράλληλη πορεία παραγωγής υλικού και εξελίξεων στον τομέα της ψηφιοποίησης

Ειδικότεροι στόχοι και παρεμβάσεις προγράμματος

Πριν από την παραγωγή

Βασική επιδίωξη του προγράμματος είναι η απόκτηση δεξιοτήτων στον οπτικοακουστικό τομέα. Για το λόγο αυτό το πρόγραμμα βασίζεται σε σχέδια σκοπός των οποίων αποτελεί η εξοικείωση των ευρωπαίων επαγγελματιών του οπτικοακουστικού τομέα με τις ψηφιακές τεχνολογίες. Συμπληρωματικά, αποβλέπει στο να αποδώσει στις ενέργεις οπτικοακουστικής κατάρτισης ευρωπαϊκή διάσταση.
Πιο συγκεκριμένα υποστηρίζει τη δικτύωση και την κινητικότητα μεταξύ ευρωπαϊκών σχολών κινηματογράφου, ιδρυμάτων κατάρτισης και εταίρων του επαγγελματικού τομέα. Για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις μιας διευρυμένης αγοράς το πρόγραμμα εξασφαλίζει υποτροφίες προοριζόμενες για τους επαγγελματίες των νέων κρατών-μελών.
Σε δεύτερο επίπεδο, το πρόγραμμα Media 2007 υποστηρίζει την ανάπτυξη σχεδίων παραγωγής από ανεξάρτητες εταιρείες. Βοηθά τις επιχειρήσεις αυτές να καταρτίσουν αμετάβλητα σχέδια χρηματοδότησης, όπως η χρηματοδότηση συμπαραγωγών.

Μετά την παραγωγή

Προτεραιότητα του προγράμματος παραμένει η διανομή και η διάδοση, ώστε να παγιωθεί μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και να επιτευχθεί ποιοτικότερη ανταγωνιστικότητα στη βιομηχανία των μέσων. Το κύριο βήμα για να μπορέσουν τα ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά έργα ν' αντιμετωπίσουν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό είναι η θέσπιση μιας στρατηγικής διανομής. Μια τέτοιου τύπου κοινοτική δράση αποσκοπεί:

• Στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής διανομής, ενθαρρύνοντας τους διανομείς να επενδύουν στην συμπαραγωγή, την αγορά και την προώθηση ευρωπαϊκών κινηματογραφικών ταινιών χωρίς εθνικό χαρακτήρα και να εφαρμόζουν συντονισμένες στρατηγικές διάθεσης στην αγορά
• Στη βελτίωση της κυκλοφορίας των ευρωπαϊκών ταινιών χωρίς εθνικό χαρακτήρα μέσω κινήτρων υπέρ της εξαγωγής, διανομής και προγραμματισμένης προβολής τους σε αίθουσες κινηματογράφου
• Στην προαγωγή της διακρατικής διάδοσης των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων που παράγονται από ανεξάρτητες εταιρείες παραγωγής, ενθαρρύνοντας τη συνεργασία μεταξύ ραδιοτηλεοπτικών φορέων αφενός και ανεξάρτητων παραγωγών και διανομέων αφετέρου
• Στην ενθάρρυνση της ψηφιοποίησης των ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων
• Στην παροχή κινήτρων στους αιθουσάρχες, ώστε να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει η ψηφιακή διανομή

Στο κομμάτι της προώθησης το πρόγραμμα στοχεύει να εξασφαλίσει ευκολότερη κυκλοφορία των Ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών μέσων στις Ευρωπαϊκες και Διεθνείς αγορές. Ακολούθως, το πρόγραμμα επιδιώκει την αυξημένη πρόσβαση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του διεθνούς κοινού στα ευρωπαϊκά έργα. Κύριος χώρος έκφρασης αυτής της επιδίωξης είναι οι συμπράξεις μεταξύ εθνικών οργανισμών για την προώθηση ταινιών και οπτικοακουστικών προγραμμάτων, καθώς και οι ενέργειες ανάδειξης της ευρωπαϊκής κληρονομιάς σε κινηματογραφικό και οπτικοακουστικό επίπεδο.
Τέλος, ενθαρρύνεται η χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας, για να καθιερωθούν καινοτόμα δοκιμαστικά σχέδια. Αυτά με τη σειρά τους θα εξασφαλίσουν την προσαρμογή του προγράμματος στις τεχνολογικές εξελίξεις.

Ζητήματα εφαρμογής προγράμματος

Η συμμετοχή των ακόλουθων χωρών στο πρόγραμμα είναι εφικτή εφόσον πληρούνται οι απαιτούμενοι όροι και πραγματοποιηθεί καταβολή συμπληρωματικών πιστώσεων:

• χώρες της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ)
• υποψήφιες χώρες που επωφελούνται της προενταξιακής στρατηγικής της ΕΕ
• οι χώρες των δυτικών Βαλκανίων (σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στις συμφωνίες-πλαίσια σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή τους στα κοινοτικά προγράμματα)
• τα κράτη που μετέχουν στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τη διασυνοριακή τηλεόραση (ΕΝ) (FR)
• άλλες τρίτες χώρες που έχουν συνάψει με την Ε.Ε. συμφωνίες σύνδεσης ή συνεργασίας, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν ρήτρες στον οπτικοακουστικό τομέα.

Αναφορικά με τους δικαιούχους του προγράμματος είναι δυνατό να είναι φυσικά πρόσωπα. Οι όποιες οικονομικές ενισχύσεις μπορούν να πάρουν τη μορφή επιχορήγησης ή υποτροφίας ανάλογα με τη φύση της ενέργειας. Ωστόσο, καμία ενίσχυση δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50% του κόστους των υποστηριζόμενων ενεργειών. Σε ελάχιστες περιπτώσεις μπορούν να καλύψουν μέχρι και το 75% του κόστους.
Αρμόδια για την εκτέλεση του προγράμματος είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βοηθούμενη από σχετική επιτροπή. Το Ευρωπαϊκό δίκτυο των Media desks (EN) (FR) αντιπροσωπεύει τον εκτελεστικό οργανισμό του προγράμματος. Η διάδοση των πληροφοριών σχετικά με το πρόγραμμα σε εθνικό επίπεδο αλλά και διασυνοριακά εξασφαλίζεται από το παραπάνω δίκτυο (Media desks).